Początki
Pomysł pojawił się w 2007 roku, gdy pewnego zimowego wieczoru w rodzinnym gronie wspominaliśmy wojaże motocyklowe po Europie. Z tęsknotą wracaliśmy myślą do Hiszpanii, Francji, Włoch, Niemiec - krajów przyjaznych turystom motocyklowym, bezpiecznych, przygotowanych zarówno od strony zaplecza, jak i wydawnictw przewodnikowych. Wtedy ktoś z nas rzucił: „Słuchajcie, a może byśmy zrobili przewodnik dla motocyklistów po Polsce?”. Popatrzeliśmy na siebie i wybór był tylko jeden JURA.

Dlaczego Jura?
Do walorów Jury Krakowsko-Częstochowskiej nie trzeba nikogo przekonywać. Nie ma chyba w Polsce osoby, która nie słyszałaby o Orlich Gniazdach, Pustyni Błędowskiej, Jaskini Łokietka czy Maczudze Herkulesa. Nikt też nie może powiedzieć, że nie zna Wawelu czy Jasnej Góry. O rozlicznych atrakcjach regionu najlepiej świadczy olbrzymi i stale wzrastający ruch turystyczny, różnorodne formuły spędzania tu wolnego czasu. Wspinaczka, speleologia, jazda konna, nurkowanie, loty balonowe, paralotnie, parki linowe, off-road - to wybrane przykłady nie tylko wakacyjnej aktywności odwiedzających. W obiegowych skojarzeniach umyka jednak intrygująca, wręcz magiczna aura Jury, jako regionu nie do końca poznanego, jako lądu nie zdobytego we wszystkich swoich osobliwościach. To źle i dobrze. Źle - bo znamy Jurę powierzchownie. Dobrze - bo coś jeszcze pozostaje do odkrycia...

Motocykle
Turystyka motocyklowa, jak każda kwalifikowana, ma odrębną specyfikę i odmienne oczekiwania. Już przygotowanie do podróży wymusza wnikliwy dobór bagażu, bo miejsca w kufrach jest mało. Z tego też względu motocyklista będzie częściej korzystał z gastronomii i sklepów. Z oczywistych względów narażony będzie na kaprysy aury i konieczność wysuszenia odzieży po przybyciu na nocleg. Częstsze postoje to stały element każdej trasy, bo szybciej pojawia się zmęczenie, bo nie sposób palić papierosa podczas jazdy, a statystyczny zasięg „na jednym baku” to ca 200 km. Ważną sprawą jest bezpieczeństwo, zarówno to na drodze, jak i na postoju. Zwykły upadek może wymagać interwencji lekarskiej, „złapanie gumy” zajmie więcej czasu, bo nie ma koła zapasowego. Pozostawiony bez opieki pojazd z bagażem może stać się łatwym łupem dla złodziei. Wszystkie te niedogodności znakomicie rekompensuje bliski kontakt z przestrzenią, naturą a nade wszystko ze spotykanymi w podróży ludźmi. Motocykliści nie stoją w korkach, łatwiej zaparkować im pojazd, mają niespotykaną wśród innych użytkowników dróg solidarność środowiskową i potrzebujący zawsze może liczyć na wsparcie innego miłośnika dwóch kółek. Częściej organizują plenerowe imprezy - otwarcia i zamknięcia sezonu, zloty i rajdy tematyczne lub klubowe, akcje charytatywne.
Paradoksalnie, wśród wielu adresatów wydawnictw turystycznych brakuje motocyklistów, choć według statystyk mamy już w kraju ponad milion zarejestrowanych pojazdów tego typu i z roku na rok przybywa w Polsce odwiedzających jednośladów zza południowej i zachodniej granicy. Motocykliści odwiedzają Jurę chętnie. Będąca w orbicie trzech dużych aglomeracji miejskich - śląskiej, krakowskiej i częstochowskiej - jest doskonałym celem wypadów jednodniowych, weekendowych i wakacyjnych.

Założenia i Związek
Przyjęliśmy założenie, że przewodnik (a właściwie nawigator) ma przede wszystkim ułatwić dotarcie do konkretnego miejsca pozostawiając resztę inwencji zainteresowanego. Wiele miejsc to tematy w jurajskiej turystyce nowe i propozycje przewodnikowe mają stanowić raczej impuls do własnej, dalszej eksploracji - praktycznej i teoretycznej - niźli gotowy „produkt turystyczny”. Motocykliści to wolnościowe dusze. Nie sugerujemy zatem konkretnych tras, a jedynie wybrane tematy: zamki, pałace i dwory, przemysł i zabytki techniki, militaria, „dirt zone” (kamieniołomy, pustynie, piaskownie), kościoły i sanktuaria, judaica, miejsca pamięci, naturę. Uznaliśmy, że coraz bardziej popularna nawigacja GPS to podstawa w swobodnym dotarciu do konkretnego miejsca, szczególnie gdy dotyczy obiektów nie posiadających adresu (np. bunkry, wapienniki, obiekty przyrodnicze) lub popadających w zapomnienie. W listopadzie 2008 zainteresowaliśmy tematem Związek Gmin Jurajskich, który nie tylko życzliwie przyjął taką propozycję promocji Jury, ale wsparł całe zamierzenie finansowo i umożliwił pozyskanie tak ważnych sponsorów, jak Urzędy Marszałkowskie Województwa Małopolskiego i Śląskiego oraz Śląską Organizację Turystyczną.

Efekty
Przejechaliśmy jurajskimi drogami ponad 20 tysięcy kilometrów. Przygotowana publikacja obejmuje opis prawie tysiąca obiektów z czego jedna piąta to zaplecze turystyczne osobiście sprawdzone pod kątem oczekiwań motocyklisty. Pokazaliśmy, którymi drogami warto pojeździć, by już z siodła nacieszyć się pejzażem Jury. Nie zapomnieliśmy przy tym o bezpieczeństwie. Przedstawiciele siedmiu Komend Powiatowych Policji pomogli nam wskazać na drogach Jury miejsca najniebezpieczniejsze, wymagające szczególnej uwagi. Mamy nadzieję, że publikacja zainteresuje nie tylko motocyklistów, ale i innych pasjonatów, którym bliskie są miejsca dotąd słabo lub nigdy nie promowane - obiekty kultury żydowskiej, fortyfikacje, młyny, wapienniki, kolejnictwo, pożarnictwo, krajobraz przemysłowy i poprzemysłowy.
Jeśli chcielibyście pojechać do Paryża nie ruszając się z Polski, zwiedzić Hutę Katowice, zobaczyć największy na świecie kapelusz, jeśli ciekawi Was wieś w której nie ma prądu, wodociągów i telefonu, jeśli do lasu wybieracie się nie tylko na grzybobranie, ale i na „bunkrobranie”, jeśli marzy się Wam spacer Aleją Elvisa Presleya - zapraszamy na Jurę!

Info
Tytuł
Motocyklem po Polsce. Nawigator nie tylko dla motocyklistów

Autorzy
Marek Rawecki, Jadwiga Rawecka,
Małgorzata Rawecka, Jakub Nieroda

Wydawca
Związek Gmin Jurajskich

Sprzedaż
- Bezpośrednio u Autorów, wysyłkowa
(zamówienia info@moto-navigator.pl lub tel. +48 602-379-185).
- Allegro
- W biurze Związku Gmin Jurajskich
(Ogrodzieniec, Pl. Wolności 42), wysyłkowa
(zamówienia: biuro@jura.info.pl lub tel. +48 32 673-33-64).

Cena: 35 zł

Zawartość:

Wprowadzenie - ogólnie oJurze, informacje i uwagi praktyczne.
Zamki Warownie Grodziska - 33 obiekty, w tym 23 zamki i strażnice istniejące w różnym stopniu zachowania, 6 niezachowanych oraz cztery grodziska.
Pałace i dwory - 57 obiektów, w tym 13 zachowanych założeń pałacowych, 5 w stanie ruiny oraz 35 zachowanych dworów i 3 w stanie ruiny.
Zabytki techniki i przemysł - 96 obiektów, w tym 46 młynów, 14 wapienników, 13 obiektów kolejnictwa, 12 obiektów przemysłu oraz 3 obiekty pożarnictwa.
Militaria - 57 miejsc zawierających 534 obiekty, w tym 13 odcinków linii OKH Stellung B1 zawierających 110 obiektów, 5 odcinków linii OKH Stellung B2 zawierających 374 obiekty, 36 austriackich fortów i obiektów Twierdzy Kraków i 12 schronów polskich Pozycji Częstochowa.
Dirt Zone - 43 obiekty, w tym 15 kamieniołomów, 3 piaskownie, 3 pustynie, 5 torów off-road, 12 terenów przemysłowych.
Sanktuaria i kościoły - 128 obiektów, w tym 11 sanktuariów, 2 sanktuaria-bazyliki, 11 sanktuariów z klasztorami, 3 bazyliki, 88 kościołów i 10 kaplic.
Judaica - 61 miejsc i obiektów, w tym 24 cmentarze (7 niezachowanych), 20 synagog (4 niezachowane), 9 miejsc pamięci, 2 mykwy, 2 chedery i jeden kibuc.
Miejsca Pamięci - 97 miejsc upamiętniających uczestników Insurekcji Kościuszkowskiej, Powstania Listopadowego, Powstania Styczniowego oraz uczestników I i II wojny światowej.
Natura - 67 obiektów, w tym 7 rezerwatów przyrody, 24 źródła i stawy, 16 ostańców wapiennych, 5 pomników przyrody i 9 jaskiń.
Miszmasz - 57 obiektów.
Zaplecze turystyczne - 274 obiekty, w tym 38 serwisów i sklepów motocyklowych, 16 parkingów strzeżonych i dozorowanych oraz 195 obiektów noclegowych - 92 hotele różnej kategorii, 58 gospodarstw agroturystycznych, 33 obiekty oferujące pokoje gościnne, 6 campingów i 6 schronisk młodzieżowych, a także 25 obiektów gastronomicznych.
Źródła - publikowane i Internet.
Atlas mapowy - w skali 1:125 000, a w nim m.in. oznaczone odcinki dróg o walorach krajobrazowych i szczególnie niebezpieczne miejsca i odcinki dróg publicznych.

Wszystkie obiekty turystyczne ujęto w formie modułów opisowych zawierających m.in.: zdjęcie-wglądówkę o wymiarach 2 x 2 cm, krótki opis, adres lub (i) opis dojazdu, zasady udostępnienia, ceny wstępu, lokalizację w atlasie, link do strony internetowej źródła informacji lub (i) gospodarza obiektu, portalu gminy.

Wszystkie obiekty posiadają koordynaty GPS w układzie WGS84 i w formacie hdddOmm’ss.s”.

■