Deweloperzy i sprzedający mieszkania na rynku wtórnym już dziś mają problemy ze sprzedażą swoich lokali. Wysokie ceny za metr kwadratowy oraz drożejące kredyty sprawiły, że brakuje na nie chętnych. Jak wynika z badań firmy ARC Rynek i Opinia przeprowadzonych dla dziennika "Polska", ponad 90 proc. Polaków nie zamierza w najbliższym czasie kupować mieszkania lub domu. Co czwarty Polak przyznaje, że po prostu nie stać go na taką inwestycję.

Od połowy 2006 r. ceny mieszkań w największych miastach wzrosły o 100 proc. Latem ubiegłego roku osiągnęły poziom, którego Polacy nie byli już w stanie zaakceptować. Dodatkowo zdrożały złotowe kredyty hipoteczne. Jak wynika z analiz Open Finance dla kredytu w złotówkach zaciągniętego na 30 lat miesięczne raty zwiększyły się o 96 zł dla każdych pożyczonych 100 tys. zł. Te podwyżki sprawiły, że wielu Polaków wstrzymało się z kupnem mieszkania lub zrezygnowało z niego.

W IV kwartale 2007 r. największe polskie banki udzieliły o 17,7 mniej kredytów hipotecznych niż rok wcześniej. Mniejszy popyt już przełożył się na stopniowy spadek cen mieszkań.

Od września ub. r. do lutego tego roku używane mieszkania w Krakowie i Gdańsku potaniały o 4 proc., w Poznaniu i Katowicach średnio o 3 proc.

- Do końca roku stawki za metr kwadratowy spadną o kolejne 4-8 proc. - mówi Łukasz Madej, prezes Pro Development.

Na większe obniżki nie ma co liczyć. Najmniej stanieją mieszkania w najlepszych lokalizacjach i dobrej jakości.

Na spadek cen wpłynie też liczba nowych mieszkań, które w tym roku trafią na rynek. W budowie jest aż 675 tys. nowych mieszkań i domów jednorodzinnych. To o 8 proc. więcej niż w rekordowym 2007 r.

- Obserwujemy duże nasycenie rynku. Mniej doświadczeni deweloperzy będą mieli ogromne problemy ze sprzedażą mieszkań - mówi Marcin Trzciński, dyrektor sprzedaży Wings Development.

Już od końca 2007 r. firmy deweloperskie koncentrują się na wymyślaniu sposobów na przyciągnięcie klientów do biur sprzedaży. Według najnowszego raportu CEE Property Group za podpisanie umowy oferują bonusy, za które do niedawna trzeba było słono płacić: balkony, tarasy, garaże, miejsca postojowe, komórki, a nawet klimatyzację. Tym, którzy jeszcze w marcu kupią mieszkanie na warszawskim osiedlu Olszynka na Ursynowie, spółka inwestycji mieszkaniowych Ursynów daje garaż gratis.


W ramach promocji deweloperzy proponują też załatwienie taksy notarialnej z kilkunastoprocentowym rabatem, doradztwo finansowe i prawne, pomoc przy przeprowadzce czy wykończenie pod klucz.

W najbliższych miesiącach jeszcze wzrośnie liczba promocji. Większość firm już teraz godzi się na to, żeby klient przy rezerwacji mieszkania wpłacał tylko 10 proc. jego wartości, a resztę przy odbiorze kluczy do lokalu. W ten sposób hiszpański Sando Inmobiliaria zachęca do kupna mieszkania na osiedlu Alanda Residence na warszawskim Mokotowie. W czasie boomu firmy deweloperskie nawet nie chciały słyszeć o takim systemie płatności. Na tym się jednak nie skończy. Jak podkreśla Łukasz Madej, deweloperzy rękami i nogami bronią się przed obniżką cen, ale jeszcze do końca roku będą do niej zmuszeni. Niektórzy już zaczęli sprzedawać taniej. Nickel Development za metr kwadratowy mieszkania na na Osiedlu Poziomkowym w podpoznańskim Suchym Lesie żąda o 10 proc. mniej niż miesiąc temu. W Łodzi, gdzie do niedawna trudno było kupić nowe mieszkanie poniżej 6 tys. zł za metr, pojawiły się nowe oferty po 4,3 tys. zł i to w centrum miasta.

- Jeśli ktoś zaoferuje dobre warunki płatności, jestem skłonny upuścić kilka procent - mówi Henryk Ulacha, prezes Variteksu, dużej łódzkiej firmy dewelopersko-budowlanej.

W jeszcze trudniejszej sytuacji znaleźli się właściciele mieszkań, którzy chcą je sprzedać na rynku wtórnym. Mieszkania w blokach sprzedają się fatalnie. Różnice między pierwotnymi cenami ofertowymi a ostatecznymi transakcyjnymi sięgają już 10-15 proc.

Właściciele biur obrotu nieruchomościami narzekają na 70-proc. spadek obrotów. Panuje zastój. Rynek zamarł, bo potencjalni nabywcy oczekują poważnych przecen.

Tym bardziej że banki na fali ochłodzenia rynku zaczęły zaostrzać kryteria kredytowe i zaniżać wyceny wartości mieszkań. Trudno z tego powodu uzyskać kredyt w wysokości odpowiadającej żądaniom sprzedającego.

Michał Macierzyński z portalu Bankier.pl szacuje, że do końca roku banki podniosą średnie marże z dzisiejszego poziomu 0,8-1,0 proc. do 1,2 proc.

W sumie w związku z kolejnymi podwyżkami stóp procentowych do końca 2008 r. oprocentowanie kredytów hipotecznych przekroczy 7 proc. W związku z tym miesięczne raty kredytów w złotówkach w tym roku będą o jedną czwarta wyższe niż rok temu.

To jeszcze bardziej ograniczy kredytowe możliwości dziesiątek tysięcy Polaków.

www.bankier.pl
■